Na początku frapujące wielu pytanie: na co idzie te 109526 FLOP/s (ciągle wzrastającej) mocy?
Nie, nie na łamanie haseł metodą brute force. Na szukanie kosmitów też nie. Na konstrukcję super bomby też nie!
Moc obliczeniowa potrzebna jest na zabezpieczenie działania sieci. Każda pojedyncza transakcja w sieci bitcoin musi być sprawdzona i uwierzytelniona. To właśnie za to kluczowe zadanie 'minerzy' otrzymują nagrodę w postaci BTC.
Wykopywanie monet. Co i jak.
1. Jak zacząć?
Do generowania monet potrzebne są:
a) karta graficzna bądź procesor (tylko te części są ważne, zagadnienie szerzej opisane w dalszej części FAQ);
b) reszta komponentów komputera, które nie wpływają na szybkość wydobycia;
c) stałe połączenie internetowe;
d) odpowiedni software;
Nim zaczniemy przygodę z miningiem, warto dowiedzieć się czy sprzęt w ogóle nadaje się do tego zadania. Potrzebne obliczenia może wykonywać CPU bądź GPU.
CPU
Mimo że procesor można teoretycznie zaprząc do miningu, nie jest to najlepsze możliwe rozwiązanie. Nawet najszybsze obecnie na rynku układy posiadają śmiesznie niską wydajność w porównaniu z nowoczesnymi kartami graficznymi. Dla przykładu Core i7 wydobywa z prędkością kilku mega hashy na sekundę (Mhash/s). HD 5830 poradziłby sobie z tym zadaniem dziesiątki razy szybciej (podkręcony, nawet do 300+ Mhash/s).
Podsumowując kopanie przy wykorzystaniu procesora to kiepski pomysł. Prawdopodobnie koszt poboru energii przekroczyłby zyski. Mining za pomocą CPU jest uzasaniony tylko przy darmowym dostępie do energii elektrycznej.
GPU
Jak napisałem wyżej obliczenia za pomocą dzisiejszych kart graficznych są właściwie jedyną opcją dla zwykłego Kowalskiego.
Których GPU można użyć do miningu?
Teoretycznie generować monety można za pomocą GeForców od serii 8 wzwyż, oraz od Radeonów od serii HD 2000 wzwyż
Czy wszystkie karty graficzne generują monety w jednakowym tempie?
Oczywiście nie. Pod TYM adresem znajduje się lista kart graficznych wraz ich osiągami.
Dlaczego karty ze stajni Nvidii tak odstają w osiągach od Radeonów?
Jest to spowodowane znaczną różnicą w budowie architektury kart od AMD i Nvidii. Mowa tu nawet o pięciokrotnej rozbieżności w wydajności. Z tego powodu w przypadku kupna sprzętu dedykowanego do miningu w grę wchodzą tylko najnowsze karty ze stajni AMD.
Które karty graficzne najlepiej radzą sobie w generowaniu monet?
Najlepszym współczynnikiem ceny do wydajności do niedawna mógł poszczycić się model HD 5850. Za około 550 zł dostawaliśmy kartę graficzną o mocy na poziomie ~300 Mhash/s (po OC w granicach 400 Mhash/s). Niestety od kilku dni jest już praktycznie niedostępna na rynku. Jeśli uda ci się znaleźć jeszcze jakieś resztki magazynowe, masz szczęście. (a jeśli jesteś sprzedawcą i zastanawiałeś się dlaczego HD 5850 nagle zaczął schodzić jak ciepłe bułeczki to teraz już wiesz

).
Równie dobrym wyborem jest/był HD5870. Niestety jest to już droższa inwestycja, poza tym ten model w szybkim tempie znika z półek sklepowych. Sama karta prezentuje jednak doskonałą wydajność. Po podkręceniu 400+ Mhash/s
Z kart jeszcze obecnych na rynku najlepszym wyborem jest HD 5830.
HD 5970 jest bardzo dobrym wyborem, jednak praktycznie nie nie można go znaleźć, bądź cena jest zaporowa.
Co z serią HD 6000. Czy nowa generacja kart AMD nie będzie szybsza?
Z uwagi na niekorzystną (do miningu monet) zmianę w architekturze najnowsze karty AMD są co najwyżej porównywalne ze starszą serią HD 5000. Poza tym nowsze karty są oczywiście znacznie droższe od starych.
Ale nadają się do miningu czy nie?
Po wyczerpaniu dostępności kart z serii HD 5000 seria 6000 będzie właściwie jedyną dostępną opcją. Najlepszymi kartami do generowania monet są odpowiedniki z serii 5000 wymienionych wyżej:
HD 5850 -> HD 6950 (szczególnie warte uwagi są modele pozwalające na odblokowanie się do modelu HD 6970)
HD 5870 -> HD 6970
HD 5970 -> HD 6990.
Co z resztą komputera. Jakieś szczególne wymagania?
Właściwie wręcz przeciwnie: brak jakichkolwiek wymagań. Procesor może być dowolnie wolny (o ile właśnie nim nie wydobywamy). Pamięć RAM może być tylko tyle aby system operacyjny się nie zadławił. Przepustowość PCI-E jest nieistotna (x1 w zupełności wystarcza). Szybkość dysku twardego bez znaczenia. Szybkość Internetu bez znaczenia, ważne żeby był niezawodny.
Na jakich systemach operacyjnych mining jest możliwy?
Windows, Linux. W tym poradniku/FAQ póki co opiszę sposób dla Windows, ale należy pamiętać, że Linux ma szereg przewag o których na razie nie wspomnę
Jak 'wykopać' swojego pierwszego Bitcoina.
Pierwsze co musimy zrobić to zainstalować elektroniczny portfel. Aplikacja służy do przechowywania jak i do wysyłania oraz odbierania bitcoinów.
W tym celu udajemy się na stronę twórców bitcoina: www.bitcoin.org. Z niej ściągamy portfel dla interesującego nas systemu operacyjnego.
Po instalacji ukarze się nam taki oto program:
1. To miejsce w którym będą pojawiać się wykonane transakcje. Jeśli pierwszy raz używasz bitcoinowego klienta ten obszar będzie naturalnie pusty.
2. Bilans środków, czyli ile bitcoinów posiadamy w portfelu.
3. Za pomocą tego przycisku wysyłamy bitcoiny. Po jego kliknięciu pojawi się okno, w którym należy wpisać adres odbiorcy transferu oraz sumę jaką chcemy przesłać.
4. Książka z naszymi adresami.
5. Jeden z twoich adresów, na który ktoś może przesłać środki.
6. Tutaj można stworzyć nowy adres jak również przypisać mu etykietę.
7. To pole, na które powinny zwrócić szczególną uwagę osoby pierwszy raz włączające portfel.Program zacznie ściągać informacje o wszystkich przeprowadzonych do tej pory transakcjach w sieci Bitcoin. Może to potrwać od kilkunastu to kilkudziesięciu minut. Po ściągnięciu wszystkich 129 901 bloków (na chwilę obecną) portfel jest w pełni funkcjonalny.
8. Dla większej przejrzystości wszystkie transakcje można posegregować na te wysłane przez nas oraz te otrzymane.
9. W Settings -> Your receiving adresses można przejrzeć wszystkie swoje adresy, jak i przypisać im odpowiednie etykiety.
Po ściągnięciu, zainstalowaniu i zaznajomieniu się z elektronicznym portfelem można przystąpić do wygenerowania naszego pierwszego bitcoina.
Software od AMD/Nvidii.
Jeśli chodzi o Radeony to oczywiście trzeba mieć zainstalowane sterowniki. Najnowsze, oznaczone numerem 11.5 mają zintegrowany sterownik OpenCL - jeśli przy instalacji nie odznaczyłeś opcji instalacji OpenCL właściwie nic nie trzeba już robić

. Jeśli masz starsze sterowniki - przeinstaluj je. Niektórzy odnotowują wzrost wydajności na starszym pakiecie SDK v2.1 - warto poeksperymentować. Jeśli chodzi o NVIDIę to soft od CUDA powinien załatwić sprawę.
Aby zaprząc CPU/GPU to pracy posłużymy się aplikacjami stworzonymi nie przez twórców bitcoina , ale przez społeczność. Pozwoli nam to na drastyczne przyśpieszenie miningu.
Na początek opiszę proces konfiguracji jednego z najpopularniejszych minerów - GUIMinera. Jest on bardzo prosty w obsłudze, posiada interfejs graficzny i jest szybki - w sam raz dla początkujących. W tym celu udajemy się na forum bitcoin do TEGO tematu i ściągamy ostatnią wersję (aktualnie pracuję na wersji wcześniejszej. Proszę pisać jeśli nowa wersja wprowadza coś nowego, czego nie opisałem) Po rozpakowaniu powinno pojawić się okno:
Na dobrą sprawę moglibyśmy już zacząć samotnie poszukiwać monet. Jednakże szansa na rozwiązanie węzła kopiąc w pojedynkę i tym samym otrzymanie 50 bitcoinów (BTC) nagrody jest astronomicznie mała. Nawet kopiąc przy pomocy najszybszej karty graficznej moglibyśmy przez wiele tygodni nic nie znaleźć. Na szczęście znaleziono sposób by obejść ten problem - mining w tzw. poolach.
Minerzy zrzeszeni w poolach do poszukiwania bitcoinów używają połączonych mocy obliczeniowych swoich maszyn. Dzięki temu czas poszukiwań spada dramatycznie. Dla uświadomienia sobie o jakich różnicach mowa: największy pool - deepbit - posiada (na tę chwilę) moc obliczeniową 3514 Gh/s (giga hashy na sekundę), tj. ~3 590 000 Mhash/s.
Po znalezieniu bloku minerzy dzielą się nagrodą proporcjonalnie do wniesionego wkładu.
Jak dołączyć do poola ?
Obecnie do wyboru mamy kilka poolów. Różnią się one wielkością, sposobem dystrybucji wykopanych BTC między kopaczy, szybkością transferu środków do portfela minera oraz wielkością (mocą obliczeniową). Opiszę sposób dołączenia do 3 poolów w których do tej pory kopałem.
1. Deepbit
Największy obecnie pool. Z tego powodu póki co odradzam mining w nim. Powodem jest niebezpieczeństwo przekrętów jakie może wykonać osoba, która ma w ręku więcej niż 50% mocy obliczeniowej całej sieci (obecnie deepbit posiada jakieś 40% ) Dopisek: na tę chwilę deepbit ma już trochę mniej udziałów w rynku

. Jeśli cię to nie obchodzi - podążaj za wskazówkami:
Na początku trzeba się zarejestrować. W tym celu odwiedzamy stronę
https://deepbit.net/register.php. Podajemy swój adres emailowy oraz hasło. Należy się upewnić, że mamy zaznaczoną opcję Proportional mode (mniejsza prowizja, większa wariancja. Wariancja na poolu wielkości deepbita jest na tyle mała, że wg mnie opcja Pay-Per-Share w ogóle nie wchodzi w grę). W polu 'Your bitcoin address for receiving rewards' wklejamy adres z naszego klienta bitcoin.
'Minimum value for automatic payment' - mówi samo za siebie. Deepbit automatycznie wyśle wydobyte przez nas bitcoiny po przekroczeniu podanej wartości.
Teraz możemy wrócić do GUIMinera
http://imageshack.us.../guimineri.jpg/
w polu serwer wybieramy 'deepbit'.
W polu email wpisujemy adres emailowy podany przy rejestracji.
W polu password - hasło podane przy rejestracji.
w polu device wybieramy naszą kartę graficzną, względnie procesor.
pole extra flags jest trochę bardziej skomplikowane, ale za pomocą odpowiednich wartości można wydatnie przyśpieszyć mining. Posiadacze kart z rodziny HD 5000 powinni wpisać wartość: -v -w128. HD 6000 prawdopodobnie to samo, ale warto poeksperymentować z -v -w256. Na kartach ATI starszych niż HD 5000 oraz na kartach NVIDII komenda ta powoduje spadek wydajności.
Gdy wszystko jest już dopięte na ostatni guzik wciskamy Start mining!. Powinniśmy od tej pory otrzymywać share (udziały) w poszukiwaniu bloków. Program także wyświetla aktualną szybkość pracy.
Plusy deepbit.net:
+ największy obecnie pool, dzięki czemu wariancja w znajdywaniu monet jest bardzo mała (ale też trzeba się dzielić z dużą liczbą minerów);
+ przejrzysty layout, statystyki;
+ możliwość natychmiastowego przelewu środków na swoje konto;
+pool płaci także za invalid shares;
minusy:
- bardzo wysoka prowizja- 3%
2. slush's pool
Na początku musimy się zarejestrować:
http://mining.bitcoi...ounts/register/
i kliknąć w link aktywacyjny wysłany na adres email podany przy rejestracji. Po aktywacji klikamy w My account.
W pole Wallet kopiujemy adres naszego portfela.
Send threshold - tutaj możemy określić jaką ilość wykopanych monet pool wyśle automatycznie na nasz adres.
Estimated reward - PRZEWIDYWANA ilość wykopanych BTC;
Unconfirmed reward: BTC które właściwie już należą do nas ale musimy poczekać, aż cała sieć potwierdzi ich autentyczność;
Confirmed reward: środki które już możemy bezproblemowo wypłacać;
Total reward: Unconfirmed + Confirmed rewards:
To jeszcze nie koniec. By wszystko działało prawidłowo należy stworzyć workera. W tym celu klikamy na 'Register new worker'. Wpisujemy coś w pole 'Login suffix' oraz hasło. Save i możemy przystąpić do miningu.
Odpalamy GUIMinera:
Server: slush's pool;
Username: wpisujemy NAZWĘ WORKERA. Nie email, nie nick podany przy rejestracji!
Password: hasło podane przy tworzeniu workera. Nie hasło podane przy rejestracji!
Device i Extra flags: patrz deepbit
Start mining!
plusy slush's pool (mining.bitcoin.cz):
+ duży pool = mała wariancja;
+ przejrzysty layout, statystyki;
minusy:
- pool pobiera prowizję 2%;
- brak zwrotu za invalid shares (jakieś 0,5% wartości naszej pracy, może być trochę więcej);
- na przelew trzeba czekać jakiś czas (środki muszą przejść z unconfirmed reward na confirmed reward);
3. bitcoins.lc
Jest to ostatni opisany przeze mnie pool oraz zdecydowanie najmniejszy.
W celu rejestracji odwiedzamy stronę www.bitcoins.lc/register. Wpisujemy login oraz hasło. Następnie klikamy w zakładkę Generate Bitcoins (na górze). Klikamy na żółty przycisk Create new worker. Nasz worker utworzy się automatycznie razem z nazwą oraz hasłem. Jakie to wygodne.
Aby wypłacić środki należy znaleźć przycisk Settings. Następnie odnaleźć pole Bitcoin Adress i wpisać swój adres portfela. Posiadając środki aby je wypłacić klikamy po prostu na Instant Payout. To wszystko.
Teraz już możemy otworzyć GUIMinera.
Server: Other (niestety bitcoins.lc nie został jeszcze dodany

)
Host: bitcoin.lc
Port: 8080
Username: nazwa automatycznie wygenerowanego workera
Password: hasło automatycznie wygenerowanego workera
Device: j.w.
Extra flags: j.w.
Start mining!
Plusy bitcoins.lc
+ brak jakichkolwiek opłat;
+ bardzo ładny interfejs;
+ możliwość błyskawicznego transferu wykopanych BTC do naszego portfela;
Minusy:
-mniejszy pool = runda poszukiwań bloku trwa odpowiednio dłużej;
-pool nie płaci za invalid shares;
-----------------------------------------------
Jeśli chciałbyś się zorientować ile Bitcoinów wykopiesz z twoją specyficzną prędkością miningu odwiedź TĘ stronę. Po prostu wpisz Mhash/s które otrzymujesz. Exchange Rate - zamień te dolary na złotówki po kursie na bitomat.pl. Difficulty Factor - automatycznie zmienia się na właściwą wartość - nie ruszać.
Ach, warto wspomnieć co to jest to Difficulty. Jest to 'trudność' w znajdywaniu kolejnych bloków. Im większe Difficulty, tym trudniej o blok. System jest tak zaprojektowany aby znajdować 6 bloków na godzinę. Kiedy znajdowanych jest ich więcej Difficulty wzrasta. Obecnie znajdowanych jest już prawie 10 bloków na godzinę, dlatego należy się spodziewać wzrostu Difficulty w ciągu kilku najbliższych dni.
-----------------------------------------------
Wymiana bitcoinów na złotówki
Mamy już za sobą długie godziny miningu, zarobiliśmy naszego pierwszego Bitcoina i chcemy go zamienić na złotówki. Co należy zrobić?
Należy odwiedzić 'kantor wymiany walut'. Polecam bitomat.pl. Przewinąłem tam już trochę pieniędzy i nie miałem absolutnie żadnych problemów. Poza tym jest to polska strona, więc nie trzeba się martwić o przewalutowania oraz inne sprawy.
Aby zamienić bitcoiny na złotówki należy:
1. Odwiedzić www.bitomat.pl
2. Zarejestrować się.
3. Wpłacić bitcoiny na konto bitomatu. W tym celu:
- klikamy na Dodaj środki;
- Wpisujemy kwotę w BTC jaką chcemy przelać i klikamy 'Dodaj';
- Strona generuje adres, na który należy przelać wybraną przez nas wartość;
- otwieramy klienta bitcoin i klikamy na 'Send coins';
- w pole 'Pay' to wklejamy adres podany przez bitomat. W pole 'Amoun' kwotę przelewu. Send!;
- Po około 10 - 15 min bitcoiny powinny pojawić się na stronie bitomatu;
4. Aby wystawić bitcoiny na sprzedaż należy:
- kliknąć na zakładkę 'Kup/Sprzedaj';
- w pole 'Ile chcesz sprzedać' wpisujemy ilość BTC, z którymi chcemy się rozstać;
- w polu 'Minimalna cena sprzedaży' wpisujemy to co sugeruje podpis

Cenę warto ustawić minimalnie niższą niż najniższa dotychczas złożona oferta (sprytne

). Jeśli nie chcemy czekać, aż ktoś kupi wpisujemy wartość najwyższej oferty kupna;
- czekamy aż ktoś kupi;
- ???;
- profit;
- jeśli ktoś zakupi bitcoiny po cenie przez nas podanej środki natychmiast pojawią się na naszym koncie;
5. Aby wypłacić złotówki do banku:
- klikamy w 'Wypłać PLN';
- wypełniamy rubryki zgodnie z instrukcją;
Od tej pory jesteśmy w szponach bankierów, więc to może trochę potrwać (chyba, że masz konto w mBanku).